گيلان

 104148_orig.jpg

 

 

موقعيتجغرافيايياستان گيلان

  استان گيلان با مساحت 14711 كيلومتر مربع در ميان رشته كوههاي البرز و تالش در شمال ايران جاي گرفته است .  اين استان به واحد جغرافيايي جنوب درياي خزر تعلق دارد و با استان هاي اردبيل در غرب،  مازندران در شرق ، زنجان در جنوب و كشور استقلال يافته آذربايجان و درياي خزر در شمال هم مرز و همسايه است . رود سفيد تمشك كه بين چابكسر و رامسر جاري است ،‌ آن را از استان مازندران جدا مي كند . <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

  بر اساس تقسيمات كشور سال 1375 ، اين استان به مركزيت رشت ، 12 شهرستان ، 35 شهر ، 30 بخش ، 99 دهستان و 2763 آبادي دارد . شهرستان هاي استان عبارتند از : آستارا ،‌آستانه اشرفيه ، بندر انزلي ، رشت ، رودبار ، رودسر ، شفت ،‌ صومعه سرا ، طوالش ،‌ فومن ، لاهيجان ، لنگرود و سياهکل .

  تاريخ گيلان با تكيه بر پاره اي اشاره ها و كاوش هاي باستان شناختي به دورة پيش از آخرين يخبندان (‌ بين 50 تا 150 هزار سال پيش ) مي رسد . با مهاجرت آريايي ها و ديگر اقوام به اين سرزمين ، از آميزش مهاجران و ساكنان بومي منطقه ، قوم هاي جديدي پديد آمـدند كه در اين ميان دو قوم «‌ گيل » و « ديلم » اكثريت داشتند . از همان آغاز ، فرمانروايان اين قوم ازآزادي كامل برخوردار بوده اند و هيچ گاه در برابر بيگانگان و يا در مقابل حكمان ديگر ، تسليم نشده اند و حتي به اطاعت دولت ماد در نيا مـده انـد . در قـرن ششم پيـش از مـيلاد ،‌ گيلانيان با كوروش هخامنشي متحد شدند و دولت ماد را سرنگون كردند . در زمان ساسانيان ، گيلان استقلال خود را از دسـت داد و اردشير بابكان به ياري ارتشي مركب از 300 هزار مرد جنگي و نزديك به 10 هزار سواره گيلان را تسخير كرد .

   پس از پيروزي عرب هاي مسلمان بر ايرانيان ،‌ گيلان به مأمن علويان تبديل شد . در حدود سال 290 هجري قمري ، مردم گيلان و ديلم كم كم به مذهب علويان روي آوردند و در گسترش آن نيز كوشش بسيار كردند. سلسلة ديلميان در دوران فرمانروايي خود به بغداد لشگر كشيدند و خليفة عباسي را شكست دادند . مغولان در زمان اولجايتو موفق شدند براي مدت كوتاهي اين سرزمين را تصرف كنند . گيلانيان در به قدرت رسيدن صفويان نقش مهمي را ايفا كردند .

 در زمان سلطنت شاه عباس اول ،‌ گيلان استقلال خود را از دست داد . در سال 1071 هجري قمري ، قواي روسيه به دستور پتر كبير به گيلان حمله برد و رشت را تا سال 1145 هجري قمري در اشغال خود نگه داشت .   گيلك ها در پيروزي انقلاب مشروطيت نيز سهمي عمده داشتند . آنها در سال 1287 هجري قمري تهران را فتح كردند .  نقش مردم گيلان در نهضت ميرزا كوچك خان جنگلي نيز از نمونه هاي درخشان تاريخ اين سرزمين است .

 

rightc.gif مذهب مردمان گيلان : leftc.gif
با توجه به تحقيقات انجام يافته مردم گيلان همانند ديگر انسانها ابتدا معتقد به وجود خدايان مختلف بوده و پس از طي مراحلي چند به پرستش خداي يگانه پرداخته اند .از آنچه مورخان و محققان باستاني نوشته اند، چنين برمي آيد كه ساكنان ايران و سرزمينهاي مجاور و اطراف آن در قرن ششم قبل از ميلاد و شايد مدتها پيش از آن به خدايان هند و آريايي يعني نيروهاي طبيعت ، ايمان و اعتقاد داشتند و روشنايي خورشيد و ماه و زمين و باد و ساير مظاهر طبيعت را مورد پرستش قرار مي دادند كه بعد از ظهور آيين زرتشتي به اين دين گرايش پيدا مي كنند، به طوريكه در روزگار قباد (كواذ) ، هنگاميكه مزدك آيين خود را عرضه كرد گروهي از زرتشتيان گيلان به او پيوستند، ولي بعد از نفوذ اسلام از آيينهاي گذشته خود عدول نموده و به دين مبين اسلام گرويدند و به فرق مختلف شيعه ، سني ، زيدي ، باطني و نقطوي تقسيم شدند كه سرانجام اكثريت در رديف شيعه 12 امامي درآمدند .

 

rightc.gif نژاد مردمان گيلان : leftc.gif
در مورد نژاد مردمان ساكن گيلان از سوي محققان اظهار نظرهاي فراواني صورت گرفته است . از جمله (( هنري فيلد )) مي گويد : گيلان و مازندران در هزاران سال قبل محل زندگي مردمي از نژاد سومري بوده است .
استرابن، جغرافي دان معروف يوناني كناره هاي درياي خزر را وطن اصلي كاسيها مي داند و مسير حركت آنها را از كناره هاي خزر تا غرب زاگرس نشان مي دهد .
مورخان يوناني در بحث و بررسي از گلهاي ساكن كرانه هاي خزر، محل استقرار آنها را سرزمينهايي معرفي كرده اند كه در حال حاضر در دست گيلاني هاست .
پلي،ن نويسنده قرن اول ميلادي بر اين اعتقاد است كه؛ گلها همان كادوسيانند و (( بارتولد)) مستشرق روسي نيز ساكنان قديم گيلان را كادوسيان مي نامد . او معتقد است كه همين قوم يا گروهي از آنان را گيل ها تشكيل مي دهد كه ولايت گيلان نيز نام خود را از آن قوم گرفته است . وي اضافه مي كند : در شرق اين سامان (گيلان) ،ماردان يا اماردان سكونت داشته اند و سفيدرود به نام آنها ، آمارد ناميده شده است .
از نظر مورخان يونان قديم نيز كادوسيها از بوميان ايران هستند كه قبل از عزيمت آريايي هاي به ايران در گيلان و نواحي شمال شرقي آذربايجان استقرار داشته اند .
مشيرالدوله پيرنيا ، در كتاب (( تاريخ ايران )) اشاره كرده است كه كادوسيان از نياكان تالشها و كادوس مصحف تالوش مي باشد كه بعد ها به صورت تالش در آمده است .
از اظهار نظرها و بحثهايي كه تاكنون در اين زمينه به عمل آمده چنين استنباط مي شود كه در اوائل هزاره دوم قبل از ميلاد كاسيها و ديگر ساكنان كرانه هاي خزر براي دست يافتن به اراضي وسيعتر از تگناي كوه البرز خارج و به اطراف رهسپار شدند . اقوام و قبايل مستقر در مناطق شمالي نيز كه به چراگاههاي مناسب نياز داشتند از مواضع خود حركت و به سواحل خزر رسيدند .
آرياييها يك گروه بزرگ نژادي از اين قبايل بودند كه در اثر اين گونه مهاجرتها ،گروههاي مختلف قومي در يكديگر ادغام شدند و اقوام و قبايل مختلف از جمله قوم گيل و ديلم را به وجود آوردند . گيلها در نقاطي كه بعدها به صورت شهر رشت و لاهيجان درآمد ، سكني گزيدند و ديلميان در كوهسارهاي جنوبي آن استقرار يافتند . لذا اين دو تيره از يك ريشه و نژاد بودند كه در آن زمان سرزمينهاي محل سكونت اين دو تيره را ديلمان يا ديلمستان مي ناميدند ، اما چند قرن بعد گيلان شهرت زيادتري پيدا كرد و سراسر آن ولايت به اين نام معروف شد .
/ 1 نظر / 11 بازدید
میلاد

خيلی دلم گرفت که در نقشه بالا به جای شهرستان تالش هشتپر بکار برده ايد مگر نام زيبای تالش چه بدی داشت اگر امکان دارد از نام تالش استفاده نماييد