با توجه به تحقيقات انجام يافته مردم گيلان همانند ديگر انسانها ابتدا معتقد به وجود خدايان مختلف بوده و پس از طي مراحلي چند به پرستش خداي يگانه پرداخته اند .از آنچه مورخان و محققان باستاني نوشته اند، چنين برمي آيد كه ساكنان ايران و سرزمينهاي مجاور و اطراف آن در قرن ششم قبل از ميلاد و شايد مدتها پيش از آن به خدايان هند و آريايي يعني نيروهاي طبيعت ، ايمان و اعتقاد داشتند و روشنايي خورشيد و ماه و زمين و باد و ساير مظاهر طبيعت را مورد پرستش قرار مي دادند كه بعد از ظهور آيين زرتشتي به اين دين گرايش پيدا مي كنند، به طوريكه در روزگار قباد (كواذ) ، هنگاميكه مزدك آيين خود را عرضه كرد گروهي از زرتشتيان گيلان به او پيوستند، ولي بعد از نفوذ اسلام از آيينهاي گذشته خود عدول نموده و به دين مبين اسلام گرويدند و به فرق مختلف شيعه ، سني ، زيدي ، باطني و نقطوي تقسيم شدند كه سرانجام اكثريت در رديف شيعه 12 امامي درآمدند .
